Yapay zeka ile ilgili hukuki düzenlemeler artık meclis gündemine alındı. 

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na 23.07.2025 tarihli dilekçe ekinde MHP Milletvekili  Av.Halil Öztürk tarafından sunulan “5237 sayılı ve 26/9/2004 tarihli Türk Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi” meclis gündemine alınıyor. 

Kanun teklifinin gerekçesinde, bir makineye algılama, muhakeme etme ve öğrenme gibi bilişsel işlevleri gerçekleştirme yeteneği sağlayan güçlü bir teknoloji olarak tanımlanan yapay zekanın, alan olarak doğru şekilde ele alınmazsa risklerinin, faydalarından çok daha ağır basabileceği,  Facebook CEO'su Mark Zuckerberg gibi teknoloji girişimcilerinin, yapay zekânın insan hayatını kurtarabileceğini ama aynı zamanda kötüye kullanılabileceğini, bu sebeple de çok dikkatli ve tedbirli olmak gerektiğini, öte yandan Tesla ve SpaceX CEO'su Elon Musk’ın ise yapay zekânın muhtemelen insanlığın karşı karşıya kaldığı en büyük varoluşsal tehditlerden biri olarak görüldüğünü, düzenleyicilerin proaktif olmaları gerektiğine değinerek, yapay zeka teknolojilerinin gelişimi ile birlikte dijital ortamda ortaya çıkan risklerin çeşitlendiği, kişilik hakları ihlallerinin, kamu düzeni tehditlerinin, hakaret, tehdit ve etik dışı içerik üretiminin yaygınlaştığına vurgu yapılmıştır. 

Özellikle yapay zekâ yoluyla nefret söylemi, deepfake içerikler ve manipülasyon amaçlı üretilen içeriklerin ciddi güvenlik riski haline geldiği, Ülkemizde yeni bir kanun ihdasına gerek kalmaksızın mevcut temel kanunlarda değişiklik yapılarak gerekli hukuki çerçevenin oluşturulmasının zaruri bir hal aldığı,  kişi hak ve hürriyetini, şeref ve haysiyetini, bireysel temel hak ve özgürlükleri korumak ve buna yönelik düzenlemeleri hayata geçirmenin, devletin en temel görevlerinden biri olduğu,  bundan hareketle yapay zekânın oluşturduğu ve oluşturacağı olumsuz durum ve etkilere karşı kanuni bir düzenlemenin önemine değinilmiştir. 

Bu gerekçelerden hareketle, 5237 sayılı ve 26/9/2004 tarihli Türk Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ile bu alanda bir kısım hukuki ve cezai düzenlemeler getirilmektedir. 

Anılan kanun teklifi ile yapay zeka sisteminin hukuki bir tanımı yapılmakta, Yapay zekâ sisteminin İnsan müdahalesi olmaksızın veya sınırlı insan müdahalesiyle veri işleyerek belirli görevleri yerine getiren; makine öğrenmesi, derin öğrenme, yapay sinir ağları, algoritmalar veya benzeri teknolojik yöntemlerle özerk veya yarı özerk biçimde çıktı üreten, karar veren, tavsiye sunan ya da hareket eden her türlü yazılım, model, algoritma ve programlama bütünü olduğu ifade edilmektedir. Buna göre; 

5237 sayılı Türk Ceza Kanunun’da yapılan değişiklikler :

1.  Yapay zekâ sistemlerini bu kanun (TCK) uyarınca suç sayılan bir fiile yönlendiren kullanıcı, bu suçun faili sayılır ve buna göre cezalandırılır. Sistemin tasarımı veya eğitimi ile bu suçların işlenmesine imkân sağlayan geliştirici bakımından verilecek ceza yarı oranında artırılır.

5651 sayılı ve İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikler : 

1. Yapay zekâ sistemleri tarafından üretilen kişilik haklarına aykırı, kamu güvenliğini tehdit eden veya deepfake teknolojisi kullanılarak gerçek dışı şekilde düzenlenen içerikler hakkında erişim engelleme ve içerik kaldırma işlemleri 6 saat içinde yerine getirilir. İçerik sağlayıcılar ve yapay zekâ sistemlerinin geliştiricileri bu yükümlülükten müştereken sorumludur.
2. Yapay zekâ sistemleri aracılığıyla görsel, işitsel veya metinsel içeriklerin sahte biçimde üretilmesi halinde (deepfake), içeriğin kullanıcıya yapay olarak üretildiğine dair açık, anlaşılır ve silinemez bir ibare ile etiketlenmesi zorunludur. Bu ibare; "Yapay Zekâ Tarafından Üretilmiştir" ifadesiyle yer alır. Bu yükümlülüğe aykırı davranan içerik sağlayıcılar ve/veya geliştiriciler hakkında, BTK tarafından içeriğin niteliğine göre 500.000 TL ile 5.000.000 TL arasında idari para cezası uygulanır. İhlalin sistematik biçimde ve kasıtlı olarak gerçekleştirilmesi halinde içerik sağlayıcının erişim engellenmesine karar verilir. Ayrıca, bu tür içeriklerin kamu düzenini bozucu, kişilik haklarına zarar verici veya siyasi manipülasyon amacı taşıması halinde içerik, ivedilikle erişime kapatılır; gerekirse savcılığa suç duyurusunda bulunulur. BTK, bu madde uyarınca denetim yapma, teknik izleme araçlarını kullanma ve rehber ilkeler yayımlama yetkisine sahiptir.
3. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Hakkında Kanunun 8/A maddesine "Bu kanunun 8'inci maddesinin 1'inci fıkrasında sayılan hususlar için Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri ilgili yapay zekânın faaliyet gösterdiği sosyal ağ sağlayıcı için uygulanır." Hükmü eklenmiştir. 

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununda yapılan değişiklikler : 

1. Kanunun 12'nci maddesine  "Yapay zekâ uygulamalarında kullanılan veri setleri anonimlik, ayrımcılık yasağı ve meşruiyet ilkelerine uygun olmak zorundadır. Ayrımcı veri setlerinin kullanılması veri güvenliğinin ihlali sayılır." Fıkrası eklenmiştir. 

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununda yapılan değişiklikler : 

1. Kanunun 6'ncı maddesine  "BTK, kamu düzenini veya seçim güvenliğini tehdit eden yapay zekâ içerikleri hakkında acil erişim engelleme kararı verebilir. Bu yükümlülüğe aykırı hareket edenlere 10 milyon TL'ye kadar idari para cezası uygulanır." Hükmü eklenmiştir. 

7545 sayılı Siber Güvenlik Kanununda yapılan değişiklikler : 

Kanununun 7'nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. 

1-Yapay zekâ sistemlerinde hizmet sağlayıcıları aşağıdaki önlemleri almakla yükümlüdür: 

1. Eğitim veri setlerinin şeffaflığı ve denetlenebilirliğini sağlamak, 
2. Yanlış ve manipülatif bilgi üretimini engelleyecek içerik doğrulama mekanizmaları kurmak
3. Hallüsinasyon riskini azaltacak algoritmik kontroller uygulamak, 
4. Yüksek riskli uygulamalarda insan onaylı denetim mekanizmaları geliştirmek, 
5. Düzenli aralıklarla siber güvenlik zafiyet testleri yapmak. 

Bu önlemleri yerine getirmeyen hizmet sağlayıcılarına 5 milyon TL'ye kadar idari para cezası uygulanır; kamu düzenini tehdit eden ağır ihlallerde geçici faaliyet durdurma cezası verilebilir.

Hemen belirtelim ki, bu uygulama ve değişiklikler bu gün itibari ile henüz kanunlaşmamış, meclis gündemine alınan bir öneri, bir teklif niteliğindedir. Gelecek zaman içerisinde daha net bir şekil alacaktır. Gündemi yakından takip etmek gerekir ve takip ediyoruz. 

Ali Fuat Özbakır